Een grensverleggend Groene Woud

Het ontwikkelde concept beoogt de diverse opgaven – variërend van nieuw bos en biologische landbouw tot ruimte voor waterberging – integraal in te bedden binnen het
natuurlijke systeem van het gebied. Door de opgaven op strategische plekken binnen de bestaande landschapsstructuur te “stapelen”, creëren we een multifunctioneel landschap.
In plaats van dat elke opgave apart een groot deel van het gebied opeist, wordt er ingezet op de slimme inrichtingslogica voor de zogenoemde grensgebieden; vergangsgebieden
rond N2000 gebieden, brede zones rond beekdalen en bufferzones rond natte natuur. Het verhogen van de sponswerking in deze cruciale gebieden, ongeveer 40% van de totale oppervlakte van het onderzoeksgebied, zorgt voor een klimaatbestendig Groene Woud als geheel. Door slimme inrichting van deze grensgebieden zal de grond in staat zijn om miljoenen liters water extra vast te houden, waardoor het hele natuurlijk systeem beter bestand is tegen zowel hevige regenbuien als langdurige droogteperiodes. Dit geïntegreerde landschap biedt meer dan louter klimaatadaptatie. Dankzij de natuurinclusieve inrichting van de grensgebieden kan Groene Woud fungeren als katalysator voor de kenniseconomie en de biobased maakindustrie – twee sectoren die bepalend zijn voor de economie van de toekomst. De aanpak draagt daarmee bij aan een internationaal aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de Brainport-regio.

De grensgebieden worden ingericht als uitloopgebied voor omliggende steden, met recreatieve routes door het groen die stress verminderen en de concentratie bevorderen, alsmede nieuwe werkplekken in een groene omgeving. Daarnaast kan de jaarlijkse oogst van hout en vezels in deze zones voldoende materiaal opleveren om circa 1.400 woningen te bouwen binnen de biobased bouwsector. Tevens biedt deze inrichting het potentieel om jaarlijks tot 200.000 ton CO2 op te slaan – een rendement dat door de aangescherpte EU ETS-koolstofprijs kan oplopen tot circa 30 miljoen euro per jaar. Daarbij staan lokale tradities en de historische identiteit van het landschap centraal, omdat de multifunctionele benadering productie, natuurbehoud, recreatie en een gezonde leefomgeving naadloos combineert.

Uit het onderzoek komt naar voren dat het traditionele denken – waarbij elke transitieopgave individueel enorme ruimte inneemt – niet leidt tot de gewenste samenhang en efficiëntie. Slim stapelen van functies binnen strategisch gekozen grensgebieden is de sleutel tot zowel het behouden van het culturele erfgoed als het realiseren van een klimaatrobuuste inrichting. Door in te spelen op de natuurlijke structuur van het landschap – van hoge ruggen voor waterinfiltratie tot uitgestrekte beekdalen die als natuurlijke buffers fungeren – kan de sponswerking van de bodem aanzienlijk worden verhoogd. Dit zorgt niet alleen voor een robuust watersysteem, maar biedt ook de basis voor een toekomstgericht economisch model waarin de biobased maakindustrie en de kenniseconomie centraal staan.
De resultaten benadrukken het belang van een integrale benadering: de combinatie van duurzame hout- en vezelproductie, innovatieve waterretentiemaatregelen en een groen landschap creëert een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Dit versterkt zowel de economie als de ecologie en maakt ruimte voor klimaatdoelen, landbouw en natuurbehoud zonder verlies van de culturele context.